آشنايی با استان مرکزی

 

آشنايي با استان مركزي<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 استان مركزي با مساحت 29530 كيلومتر مربع حدود 82/1 درصد كل مساحت كشور را در بر ميگيرد . بر اساس آخرين تقسيمات 1375 استان داراي 8  شهرستان و 15 بخش  19 شهر 60 دهستان و 1394 آبادي و روستاي داراي سكنه و 46 آبادي فاقد سكنه و خالي است . شهرستانهاي آن عبارتند از آشتيان اراك تفرش خمين دليجان ساوه سربند و محلات . آب و هواي آن نيمه بياباني ، آب و هواي معتدل كوهستاني و آب و هواي سرد كوهستاني . بادها جريان فشار زياد آسياي مركزي ، جريان فشارهاي اقيانوس هند ، جريان اقيانوس اطلس و درياي مديترانه . از ارديبهشت تا شهريور مناسبترين زمان براي مسافرت به سراسر استان ميباشد . از نظر تاريخ باستان ، استان در هزارة اول قبل از ميلاد جزو ايالات ماد بزرگ بود و در زمان سلوكيان ، اين منطقه مخصوصاً قسمت شمالي آن ( دهستان خورهه ) مورد توجه حكام يوناني بوده است در زمان خسرو پرويز استان مركزي در بخش مغرب تقسيمات كشوري آنزمان ( كوست خوربران) ، كه به معني محل غروب خورشيد بود ، قرار داشت . در قرن اول پس از هجرت بنام كوهستان يا قهستان ( جبال ) نامگذاري شد . در قرن دوم هجري همراه با همدان و ري و اصفهان بنام عراق عجم نامگذاري شد . در قرن چهارم شهرهاي ايالت جبال عبارت بودند از : همدان ، رودآور ، خورهه ، سهرود ، ابهر ، سمنان .... و گربايگان بود و در همين دوره مراكز و كانونهاي درجه اول شهري عبارت از : ساوه ، تفرش ، وره ، ساروق و گلپايگان  و شهرهاي مبادلاتي درجه دوم شامل : خمين ، كميجان ، ميلاجرد ، خنداب و .... بودند .

شهر اراك كمتر از دو قرن پسش و در زمان حكومت فتحعلي شاه ايجاد شد . اين شهر ابتدا قلعة سلطان آباد و سپس شهر نو و بعد شهر سلطان آباد نام گرفت و در سال 1316 با عبور خط آهن سراسري به اراك تغيير نام داد .

در زمان  فتحعلي شاه ، ولايت عـــــراق شاهد نا امني ها و شورش هاي متعدد اهالي فراهان ( زلف آباد ) و گلپايگان  و چهارلنگ بوده و قشون حكومتي به فرماندهي يوسف خان گرجي  قلعة زلف آباد را با خاك يكسان كرد و سپس در جاي آن شهر جديدي بنام سلطان آباد ايجاد شد كه كانون مبادلات منطقه بوده و تا اوايل 1270 نقش نظامي داشت و محل سكونت سپهدار عراق بود . مقارن شروع جنگجهاني اول و فروپاشي قاجاريه ، قواي روسيه شهرهاي ساوه و سلطان آباد و مناطق اطراف آنها را اشغال كرد .

علاوه بر آتشكدة آذرگشسب در روستاي فردجان ( پردقان ) ، تل ماستر نيز در نزديكي آن از مناطق سيزده گانه قباد ساساني بوده است .

بر اساس آماربرداري سراسري 1375 جمعيت استان 1228812 نفربوده است كه 1/57 درصد آن شهرنشين و 9/42 درصد ساكن روستاها بوده اند ، و از جمعيت استان 616 هزار نفر مرد و 612 هزار نفر زن بوده اند و نسبت تعداد زن به مرد 100 به 101 بوده است .

از نظر گروههاي سني 3/38 درصد از جمعيت كمتر از 15 ساله و 1/56 درصد از جمعيت بين 15 تا 64 ساله و 6/5 درصد جمعيت نيز 65 سال و بيشتر ميباشند .

در حال حاضر 8/99 درصد مردم استان مسلمان و از ميان 1078290 نفر جمعيت شش ساله و بالاتر 3/79 درصد باسواد هستند .

 استان مركزي در تقاطع چين خوردگي البرز و زاگرس واقع شده است  و ناهمواريهاي استان از رشته كوههاي مركزي و پيشكوههاي داخلي زاگرس تشكيل شده است  .

 

تقسيمات كشوري وبخشداري

كميجان به لحاظ تاريخي جزو ولايت اعلم از ولايات پنجگانة همدان بوده است ، بخشداري كميجان در سال 1313 تصويب و در سال 1316 تأسيس شد ولي چون ساختمان مخصوصي نداشت مدتها بصورت استيجاري در خانة به حالت نيمه فعال برقرار بود تا در سال يك ساختمان بسيار خوب و مناسب حال آن روزگار ساخته شد و همين ساختمان هم مدتها بدون استفاده ماند و حتي رو به تخريب رفت تا اينكه بعد از انقلاب رونق بيشتري گرفت و با تمامي ظرفيت بكار مشغول شد .     

/ 0 نظر / 5 بازدید